Local news from all 26 countiesAbout us

Conspóid comharthaíochta Grand Central Station le réiteach ag an gCoimisinéir Gaeilge nua

By Concubhar Ó Liatháin · The Journal · 29 October 2025

Beidh go leor dúshláin roimh na Coimisinéirí nua teanga atá ceaptha ó thuaidh faoi dheireadh.

An account is an optional way to support the work we do. Find out more.

NÍL COSA AN Choimisinéara nuacheaptha don Ghaeilge i dTuaisceart Éireann faoina dheasc go fóill ach tá an tráidire isteach ag cur thar maoil le conspóidí teanga cheana féin, ní lú ina measc an t-aighneas faoi chomharthaíocht dhá theangach atá orduithe don stáisiún nua iompair phoiblí i lár Bhéal Feirste.

Ghlac sé breis is cúig bliana ó d’aontaigh Sinn Féin agus an DUP go mbeadh Coimisinéir Ghaeilge agus a chomhionann don Albainis Uladh agus Briotanachas ó thuaidh agus seacht mí sa bhreis ar sin don bpróiseas earcaíochta.

Ach, faoi dheireadh, fógraíodh i ráiteas scríofa a héisíodh ar shuíomh idirlín Fheidhmeannas Thuaisceart Éireann go raibh Pól Deeds, leas phríomh fheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, agus Lee Reynolds, comhairleoir de chuid an DUP agus gníomhaí in eagrais Ultaise, ceaptha go hoifigiúil ina gCoimisinéirí Gaeilge agus Ultaise/Briotanachas faoi sheachain.

Bhí ainmneacha na beirte i mbéal an phobail le dhá mhí tar éis gur tugadh chun solais i mí Lúnasa gurb iad a tháinig tríd an phróisis earcaíochta a thosnnaigh i mí na Márta ach, go dtí an tseachtain seo, ní raibh aon ráiteas oifigiúil faoin bpróiseas ón Fheidhmeannas seachas go raibh an próiseas “ag druidim chun críche” .

De réir an ráitis a h-éisíodh inné, lá roimh oscailt an Oireachtais i mBéal Feirste, is í an Dr Katy Radford, iar leas chathaoirleach ar Chomhairle Ealaíon Thuaisceart Éireann agus iar chomhalta ar an gCoimisiún Cothromais, a bheidh ina stiúrthóir ar Oifig an Ionannais agus Léirithe Chultúrtha agus tá cúigear eile ainmnithe ina gcomhaltaí ar bhord na heagraíochta nua.

Sa ráiteas a h-éisíodh Dé Máirt, ní raibh aon ráiteas pearsanta ón gCéad Aire Michelle O’Neill ó Shinn Féin ná ón Leas Chéad Aire, Emma Little-Pengelly (DUP), seachas ráiteas a luadh leo beirt:

Is mór an difear idir sin agus an fháilte ríméadach a chuir Conradh na Gaeilge le ceapachán Deeds ina Choimisinéir Gaeilge.

Dar le Ciarán Mac Giolla Bhéin, uachtarán an eagrais abhcóideachta teanga, is “céim stairiúil chun cinn” an ceapachán cé go n-aithnítear ina ráiteas nach bhfuil sa reachtaíocht faoina mbeidh an Coimisinéir Gaeilge ag feidhmiú ach “tús aistir”.

“Dúirt muid go soiléir ag an am nach bhfuil an tAcht nua seo foirfe, nach bhfuil sé ar bhealach ar bith láidir go leor, nach gcomhlíonann sé an tAcht a gealladh i 2006 de réir múnla na Breataine Bige agus go mbeidh troid le déanamh againn gach lá lenár gcearta teanga a chinntiú fríd an mhéicníocht reatha.”

I measc na n-ábhar a bheidh ag fánacht ar Deeds nuair a thosaíonn sé ina ról cúig bliana ar Lúnasa 13, beidh an t-aighneas faoi chomharthaíocht dhá theangach ag an mór stáisiúin bus agus traein i lár Bhéal Feirste, Grand Central Station.

Tá athbhreithniú breithiúnach á lorg ag an ghníomhaí aontachtach Jamie Bryson ar chinneadh an Aire Bhonneagair Liz Kimmins ó Shinn Féin comharthaíocht i nGaeilge agus i mBéarla a bheith sa stáisiún. Ag éisteacht an mhí seo cáite mhol an breitheamh go gcuirfí an cheist seo faoi bhráid an Choimisinéara nua, ná raibh fógartha go hoifigiúil ag an am.

Tá go leor ceisteanna eile a bheidh súil go mbeidh an Coimisinéir nua ábalta dul i ngleic leo agus is cinnte go mbeidh súil ghéar á gcoimeád orthu ag páirtithe ar gach taobh.

Is é £88,268(€100,000) an tuarastal a íocfar le na Coimisinéirí agus an Stiúrthóir.

Chuir urlabhraithe Shinn Féin agus an SDLP fáilte roimh na ceapacháin ach ní raibh aon ráiteas foilsithe ar shuíomh idirlín an DUP faoin gcinneadh a fógraíodh inné.

Dúirt cathaoirleach Shinn Féin, Declan Kearney, gur ‘céim mhór chun cinn’ do Ghaeilgeoirí sa tuaisceart é ceapachán an Choimisinéara Gaeilge.

Related Reads Cliabhán Kneecap is Harland & Wolff, Béal Feirste, ag cur fáilte roimh Oireachtas na Gaeilge Belfast, home of Kneecap and Harland & Wolff, to host Oireachtas na Gaeilge festival Irish will be working language in Áras an Uachtaráin during Catherine Connolly’s term

“Beidh ról ceannródaíoch ag an Choimisinéir i bhfeabhsú agus i gcosaint na teanga ar fud ár seirbhísí poiblí agus sa saol laethúil.”

Ní raibh aon tagairt don Choimisinéir Ultaise is Briotanachais i raiteas urlabhraí Shinn Féin.

Deis abea na ceapacháin bogadh ar aghaidh ón aighneas timpeall ar na ceisteanna seo, trí meas agus comhthuiscint a spreagadh do thraidisiúin éagsúla, thug urlabhraí Gaeilge an SDLP, Patsy McGlone le fios, cé gur cheistigh sé taithí na gcomhaltaí ar bhord na hOifige Ionannais agus Léirithe Chultúir ar cheisteanna teanga.

“Tá an ceart ag gach aon duine a gcultúr a cheiliúradh agus is údar mór dhíomá gur caitheadh le na ceisteanna seo mar pheil pholaitiúil as seo chomh minic sin roimhe seo.”

I raiteas ón UUP , dúirt leascheannaire an pháirtí Robbie Butler gur cheart go mbeadh tógáil muiníne – seachas scoilt – mar sprioc ag na Coimisinéirí Teanga. Cháin Butler Sinn Féin toisc gur idir an dá mór pháirtí a raibh na cainteanna faoin ábhar seo agus, dár leis, ná raibh tacaíocht aige ó mórán eile.

Fáilte fuar a raibh ag an Traditional Unionist Voice roimh na ceapacháin. Dar le ráiteas ón bhFeisire Timothy Gaston, bhí dualgas ar an DUP “stop a chur le haon iarracht óna gCoimisinéir Gaeilge idirghabháil sa chás faoin chomharthaíocht Gaeilge sa Lár Stáisiún Mór nó treoir a eisiúint a bheadh ag teacht le polasaí Chonradh na Gaeilge”.

Is cinnte go bhfuil dúshlán roimh an Choimisinéir Gaeilge nua nó beidh gá le dul i gcomhar le hOifig an Fheidhmeannais ar cheisteanna conspóideacha agus léiríonn an mhoill sa phróiseas ceapacháin na constaicí a bheidh roimhe.

Tá tacaíocht á fháil ag Beartas Gaeltachta The Journal ón Scéim Tuairiscithe ar Dhaonláthas Áitiúil

View comments Send Tip or Correction var newest_articles = [{"id":7166257,"title":"Stephen McCullagh (36) accused of covertly recording 12 women","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/stephen-mccullagh-stand-trial-multiple-charges-voyeurism-7166257-Sep2026\/","stats":" 11,865 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/belfast-crown-court\/news\/","name":"belfast crown court"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166281,"title":"Have you started your Christmas shopping?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/early-christmas-shopping-poll-7166281-Sep2026\/","stats":" 1,854 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-daily-poll\/news\/","name":"The Daily Poll"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166256,"title":"Swimmer dies after shark attack off popular Perth beach","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/swimmer-dies-shark-attack-sorrento-beach-perth-western-australia-7166256-Sep2026\/","stats":" 3,551 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/western-australia\/news\/","name":"Western Australia"},"image":" ","no_image":""},{"id":7164180,"title":"If you were on The Traitors right now, what would you do to win? We want to hear from readers","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-traitors-ireland-final-what-would-you-do-7164180-Sep2026\/","stats":" 14,985 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/strategy-time\/news\/","name":"Strategy Time"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166241,"title":"The 9 at 9: Friday","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/9-at-9-friday-75-7166241-Sep2026\/","stats":" 1,423 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/9-at-9\/news\/","name":"9 at 9"},"image":" ","no_image":""},{"id":7154367,"title":"How is your budget looking at the moment? Would you like to keep a Money Diary for us?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/readme\/money-diaries-spending-saving-100-7154367-Sep2026\/","stats":" 8,990 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/how-i-spend-my-money\/news\/","name":"How I Spend My Money"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166223,"title":"UN mission says 'grounds to believe' US committed war crime in strike on Iran school","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/un-experts-grounds-believe-us-war-crimes-strikes-iran-school-7166223-Sep2026\/","stats":" 2,026 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/united-nations\/news\/","name":"United Nations"},"image":" ","no_image":""}]; var popular_articles = [{"id":7164946,"title":"Man arrested in connection with assault on TD Michael Healy-Rae while in his car in Dublin","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/michael-healy-rae-released-hospital-assault-dublin-7164946-Sep2026\/","stats":" 35,786 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin\/news\/","name":"Dublin"},"image":" ","no_image":""},{"id":7164906,"title":"Catherine Connolly says private meeting with King Charles was 'very interesting'","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/catherine-connolly-king-charles-7164906-Sep2026\/","stats":" 23,176 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/scotland\/news\/","name":"Scotland"},"image":" ","no_image":""},{"id":7165679,"title":"Paid parking at Blanchardstown Shopping Centre gets green light despite local opposition","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/paid-parking-blanchardstown-shopping-centre-an-coimisiun-pleanala-7165679-Sep2026\/","stats":" 22,314 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/price-to-pay\/news\/","name":"Price to pay"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166069,"title":"Road closures on Friday and Saturday for EU presidency event with high-profile guests","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-road-closures-friday-7166069-Sep2026\/","stats":" 21,270 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-city-centre\/news\/","name":"Dublin city centre"},"image":" ","no_image":""}]; if( typeof(current_post_id) != 'undefined' && !isNaN(current_post_id)) { var current_article_id = current_post_id; } else { var current_article_id = 6858787; } jQuery(document).ready(function($){ var div_read_next = $('#storage_read_next_bottom'); if (typeof readNext != 'undefined') { readNext.display_read_next_block(div_read_next); } }); Embed this post To embed this post, copy the code below on your site

600px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/coimisineiri-gaeilge-is-ultaise-ceaptha-o-thuaidh-6858787-Oct2025/?embedpost=6858787&width=600&height=460" ></iframe>

400px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/coimisineiri-gaeilge-is-ultaise-ceaptha-o-thuaidh-6858787-Oct2025/?embedpost=6858787&width=400&height=460" ></iframe>

300px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/coimisineiri-gaeilge-is-ultaise-ceaptha-o-thuaidh-6858787-Oct2025/?embedpost=6858787&width=300&height=460" ></iframe>

By continuing, you are indicating that you accept our Terms of Service and Privacy Policy .

View original story

Reporting by Concubhar Ó Liatháin for The Journal , funded by the Local Democracy Reporting Scheme. Republished by News Room under the scheme’s reuse permission.

About News Room →