Local news from all 26 countiesAbout us

Cinneadh "aisteach" TG4 gan díospóireacht Uachtaránachta a chraoladh á cheistiú ag Connolly

By Concubhar Ó Liatháin · The Journal · 11 September 2025

Ba cheart go gcíorfaí ceisteanna a bhaineann le pobal na Gaeilge go mion ina dteanga féin i ndiospóireacht ar TG4 roimh thoghchán na hUachtaránachta, a dúirt Catherine Connolly

An account is an optional way to support the work we do. Find out more.

TÁ SÉ TUGTHA le fios ag TG4 nach mbeidh aon díospóireacht á reáchtáil ag an gcraoltóir roimh thoghchán na hUachtaránachta.

I bhfreagra ar fhiosrú ó The Journal, dhearbhaigh ceannasaí an stáisiúin, Deirdre Ní Choistín ná raibh díospóireacht mar chuid de phlean an chraoltóra maidir le tuairisciú an toghcháin a bheidh ag titim amach ar an Aoine, 24 Deireadh Fómhair. Is i 2011 a reáchtáil TG4 díospóireacht go deireanach roimh thoghchán na hUachtaránachta.

“Níl sé i gceist ag TG4 díospóireacht do thoghchán na hUachtaránachta a reáchtáil i mbliana ach beidh clúdach ar an bhfeachtas ar Nuacht TG4, Nuacht Cúla4 agus ar 7 Lá,” dúirt Ní Choistín agus í ag tagairt do chláracha nuachta agus chúrsaí reatha an chraoltóra.

Cé go bhfuil Gaeilge líofa ag an iarrthóir neamhspleách, Catherine Connolly, tá sé ráite ag Heather Humphreys atá ag seasamh ar son Fhine Gael go dtabharfadh sí faoi ranganna Gaeilge dá dtoghfaí í. Nuair a tháinig Jim Gavin os comhair an preas tar éis do pháirtí pharlaiminte Fhianna Fáil vótáil ar a shon an tseachtain seo, dúirt sé go raibh sé tar éis dul go dtí an Ghaeltacht le linn a óige agus go raibh ‘cúpla focal’ aige.

Ní ró sásta atá Catherine Connolly, atá ina cathaoirleach ar Choiste Oireachtais na Gaeilge, na Gaeltachta agus Pobal Labhartha na Gaeilge, le cinneadh TG4 gan díospóireacht a reáchtáil.

“Tá sé aisteach go mbeadh cinneadh déanta ag TG4 gan díospóireacht a thionóil go háirithe nuair nach bhfuil na hiarrthóirí ar fad fós ainmnithe,” arsa Connolly agus thagair sí don ndíospóireacht a raibh ann do thoghchán na hUachtaránachta i 2011.

Dúirt sí gur cheart deis bheith ag lucht féachana TG4 a gceisteanna bheith “cíortha go mion ina dteanga féin”.

D’iarr sí freisin conas a raibh a fhios ag TG4 ná raibh Gaeilge ag na hiarrthóirí eile. “An raibh TG4 i dteagmháil leo?”

D’iarr The Journal ráitis faoin gceist seo ar fheachtais Fhine Gael agus Fianna Fáil.

I 2011 reáchtáladh díospóireacht do thoghchán na hUachtaránachta ar TG4 cé ná raibh ach cainteoir líofa Ghaeilge amháin i measc na n-iarrthóirí, Mícheál D Ó hUigínn atá ag teacht go deireadh a dhara théarma faoi láthair. Bhí seirbhís ateangaireachta ar fáil dos na hiarrthóirí ar bheagán Gaeilge agus bhí fáilte rompu ceisteanna as Gaeilge a fhreagairt i mBéarla.

Fáiltíodh roimh an dhíospóireacht ag an am ach bhí roinnt den tuairim freisin ná raibh sé sásúil go raibh an oiread san den chlár as Béarla. Dar le Seán Tadhg Ó Gairbhí, eagarthóir Tuairisc , ba mhasla a raibh ann do phobal na Gaeilge. Ag scríobh do i 2018, seo a bhí le rá aige:

Dar le Julian de Spáinn, ard rúnaí Chonradh na Gaeilge , b’ionann agus “deis caillte” an cinneadh ag TG4 gan díospóireacht as Gaeilge a reáchtáil cé gur thuig an t-eagras go raibh “gach cuma ar an scéal nach mbeidh a dhóthain Gaeilge ag roinnt de na hiarrthóirí le páirt a ghlacadh i ndíospóireacht”.

“Ach sa chás sin, agus le bheith cinnte go mbeidh díospóireacht ar an toghchán ríthábhachtach seo craolta ag TG4 do phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta, nach bhféadfaí formaid éagsúil a úsáid ar nós urlabhraí a bheith sa díospóireacht ar son aon iarrthóir gan a dhóthain Gaeilge.

I gCeanada, tír ina bhfuil Fraincis agus Béarla ina dteangacha oifigiúla, bíonn díospóireachtaí sa dá theanga ar oícheanta i ndiaidh a chéile idir cheannairí na bpáirtithe polaitiúla.

Sa Bhreatain Bheag, bíonn an deacracht chéanna ag an gcraoltóir Breatnaise S4C is a bhíonn ag TG4, teacht ar chainteoirí an teanga mhionlaigh i measc na n-iarrthóirí.Cuirtear na ceannairí faoi agallamh ar chláracha nuachta agus cúrsaí reatha mar ghnáth chleachtas réamh thoghcháin, an cur chuige céanna atá ag TG4 ó 2016 i leith.

Le linn feachtas an Olltoghcháin i 2011 a reáchtáladh an t-aon díospóireacht roimh olltoghcháin ar TG4 nó ba chainteoiri líofa iad ceannairí na bpáirtithe ag an am – Mícheál Ó Máirtín ar son Fianna Fáil, Enda Kenny ó Fhine Gael agus Éamon Gilmore ó Pháirtí an Lucht Oibre.

D’éirigh go geal leis an ndiospóireacht sin ach nior reachtáileadh a leithéid ó shin. I 2016 cuireadh na ceannairí éagsúla faoi agallamh.

Tá tacaíocht á fháil ag Beartas Gaeltachta The Journal ón Scéim Tuairiscithe ar Dhaonláthas Áitiúil.

View 8 comments Send Tip or Correction var newest_articles = [{"id":7213432,"title":"Seven people injured, including two children, in arson attack on Dublin city home","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/clanbrassil-cose-dublin-8-fire-arson-attack-7213432-Nov2026\/","stats":" 4,498 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-8\/news\/","name":"Dublin 8"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213452,"title":"Judge criticises aspects of new legal aid scheme as 'grossly unfair' and 'demonstrably illogical'","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/legal-aid-fee-scheme-row-jim-ocallaghan-7213452-Nov2026\/","stats":" 5,164 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/legal-aid-row\/news\/","name":"legal aid row"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213356,"title":"T\u00e1naiste wants to find 'resolution' to public sector strike before major EU summit lands in Dublin","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/public-sector-strike-ireland-8-7213356-Nov2026\/","stats":" 2,125 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/strike-pending\/news\/","name":"strike pending"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213392,"title":"Ryanair's Michael O'Leary has called for a two-drink limit at airport bars \u2013 do you agree?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/michael-oleary-ryanair-airport-two-drink-limit-poll-7213392-Nov2026\/","stats":" 7,717 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-daily-poll\/news\/","name":"The Daily Poll"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213393,"title":"HSE failed to ensure that thousands of children under six received vital health checks","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/under-six-children-health-checks-hse-report-7213393-Nov2026\/","stats":" 1,410 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/health-checks\/news\/","name":"health checks"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213368,"title":"Noel McNamara to become Leinster head coach after Leo Cullen departs at end of the season","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/noel-mcnamara-to-succeed-leo-cullen-as-leinster-head-coach-2-7213368-Nov2026\/","stats":" 2,472 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/appointment\/news\/","name":"Appointment"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212744,"title":"The FOI Files: Is Coimisi\u00fan na Me\u00e1n investigating social media companies for dangerous driving videos?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-foi-files-coimisiun-na-mean-social-media-investigations-7212744-Nov2026\/","stats":" 904 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-foi-files\/news\/","name":"The FOI Files"},"image":" ","no_image":""}]; var popular_articles = [{"id":7212412,"title":"SuperValu says refrigeration cyberattack \u2018fully resolved\u2019 as stores restock chilled and frozen food","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/supervalu-cyber-incident-13-stores-fridges-7212412-Nov2026\/","stats":" 61,381 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/cyberattack\/news\/","name":"Cyberattack"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212317,"title":"Jack Chambers says public sector unions plan for strike day on 12 November 'extremely regrettable'","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/unions-meet-to-consider-another-day-of-strike-action-in-public-sector-7212317-Nov2026\/","stats":" 45,326 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/no-agreement\/news\/","name":"no agreement"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212292,"title":"'Much-loved and inspirational' Irish Olympian Ciara Mageean to be laid to rest tomorrow","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/ciara-mageean-funeral-details-co-down-athlete-7212292-Nov2026\/","stats":" 25,149 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/co-down\/news\/","name":"co down"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212837,"title":"Former Irish rugby star Brendan Mullin pleads not guilty to Brown Thomas perfume theft","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/brendan-mullin-court-case-perfume-theft-7212837-Nov2026\/","stats":" 24,645 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/courts\/news\/","name":"Courts"},"image":" ","no_image":""}]; if( typeof(current_post_id) != 'undefined' && !isNaN(current_post_id)) { var current_article_id = current_post_id; } else { var current_article_id = 6812804; } jQuery(document).ready(function($){ var div_read_next = $('#storage_read_next_bottom'); if (typeof readNext != 'undefined') { readNext.display_read_next_block(div_read_next); } }); Embed this post To embed this post, copy the code below on your site

600px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/tg4-has-no-plans-for-presidential-election-debate-6812804-Sep2025/?embedpost=6812804&width=600&height=460" ></iframe>

400px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/tg4-has-no-plans-for-presidential-election-debate-6812804-Sep2025/?embedpost=6812804&width=400&height=460" ></iframe>

300px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/tg4-has-no-plans-for-presidential-election-debate-6812804-Sep2025/?embedpost=6812804&width=300&height=460" ></iframe>

By continuing, you are indicating that you accept our Terms of Service and Privacy Policy .

View original story

Reporting by Concubhar Ó Liatháin for The Journal , funded by the Local Democracy Reporting Scheme. Republished by News Room under the scheme’s reuse permission.

About News Room →