Cinneadh "aisteach" TG4 gan díospóireacht Uachtaránachta a chraoladh á cheistiú ag Connolly
By Concubhar Ó Liatháin · The Journal · 11 September 2025
Ba cheart go gcíorfaí ceisteanna a bhaineann le pobal na Gaeilge go mion ina dteanga féin i ndiospóireacht ar TG4 roimh thoghchán na hUachtaránachta, a dúirt Catherine Connolly
An account is an optional way to support the work we do. Find out more.
TÁ SÉ TUGTHA le fios ag TG4 nach mbeidh aon díospóireacht á reáchtáil ag an gcraoltóir roimh thoghchán na hUachtaránachta.
I bhfreagra ar fhiosrú ó The Journal, dhearbhaigh ceannasaí an stáisiúin, Deirdre Ní Choistín ná raibh díospóireacht mar chuid de phlean an chraoltóra maidir le tuairisciú an toghcháin a bheidh ag titim amach ar an Aoine, 24 Deireadh Fómhair. Is i 2011 a reáchtáil TG4 díospóireacht go deireanach roimh thoghchán na hUachtaránachta.
“Níl sé i gceist ag TG4 díospóireacht do thoghchán na hUachtaránachta a reáchtáil i mbliana ach beidh clúdach ar an bhfeachtas ar Nuacht TG4, Nuacht Cúla4 agus ar 7 Lá,” dúirt Ní Choistín agus í ag tagairt do chláracha nuachta agus chúrsaí reatha an chraoltóra.
Cé go bhfuil Gaeilge líofa ag an iarrthóir neamhspleách, Catherine Connolly, tá sé ráite ag Heather Humphreys atá ag seasamh ar son Fhine Gael go dtabharfadh sí faoi ranganna Gaeilge dá dtoghfaí í. Nuair a tháinig Jim Gavin os comhair an preas tar éis do pháirtí pharlaiminte Fhianna Fáil vótáil ar a shon an tseachtain seo, dúirt sé go raibh sé tar éis dul go dtí an Ghaeltacht le linn a óige agus go raibh ‘cúpla focal’ aige.
Ní ró sásta atá Catherine Connolly, atá ina cathaoirleach ar Choiste Oireachtais na Gaeilge, na Gaeltachta agus Pobal Labhartha na Gaeilge, le cinneadh TG4 gan díospóireacht a reáchtáil.
“Tá sé aisteach go mbeadh cinneadh déanta ag TG4 gan díospóireacht a thionóil go háirithe nuair nach bhfuil na hiarrthóirí ar fad fós ainmnithe,” arsa Connolly agus thagair sí don ndíospóireacht a raibh ann do thoghchán na hUachtaránachta i 2011.
Dúirt sí gur cheart deis bheith ag lucht féachana TG4 a gceisteanna bheith “cíortha go mion ina dteanga féin”.
D’iarr sí freisin conas a raibh a fhios ag TG4 ná raibh Gaeilge ag na hiarrthóirí eile. “An raibh TG4 i dteagmháil leo?”
D’iarr The Journal ráitis faoin gceist seo ar fheachtais Fhine Gael agus Fianna Fáil.
I 2011 reáchtáladh díospóireacht do thoghchán na hUachtaránachta ar TG4 cé ná raibh ach cainteoir líofa Ghaeilge amháin i measc na n-iarrthóirí, Mícheál D Ó hUigínn atá ag teacht go deireadh a dhara théarma faoi láthair. Bhí seirbhís ateangaireachta ar fáil dos na hiarrthóirí ar bheagán Gaeilge agus bhí fáilte rompu ceisteanna as Gaeilge a fhreagairt i mBéarla.
Fáiltíodh roimh an dhíospóireacht ag an am ach bhí roinnt den tuairim freisin ná raibh sé sásúil go raibh an oiread san den chlár as Béarla. Dar le Seán Tadhg Ó Gairbhí, eagarthóir Tuairisc , ba mhasla a raibh ann do phobal na Gaeilge. Ag scríobh do i 2018, seo a bhí le rá aige:
Dar le Julian de Spáinn, ard rúnaí Chonradh na Gaeilge , b’ionann agus “deis caillte” an cinneadh ag TG4 gan díospóireacht as Gaeilge a reáchtáil cé gur thuig an t-eagras go raibh “gach cuma ar an scéal nach mbeidh a dhóthain Gaeilge ag roinnt de na hiarrthóirí le páirt a ghlacadh i ndíospóireacht”.
“Ach sa chás sin, agus le bheith cinnte go mbeidh díospóireacht ar an toghchán ríthábhachtach seo craolta ag TG4 do phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta, nach bhféadfaí formaid éagsúil a úsáid ar nós urlabhraí a bheith sa díospóireacht ar son aon iarrthóir gan a dhóthain Gaeilge.
I gCeanada, tír ina bhfuil Fraincis agus Béarla ina dteangacha oifigiúla, bíonn díospóireachtaí sa dá theanga ar oícheanta i ndiaidh a chéile idir cheannairí na bpáirtithe polaitiúla.
Sa Bhreatain Bheag, bíonn an deacracht chéanna ag an gcraoltóir Breatnaise S4C is a bhíonn ag TG4, teacht ar chainteoirí an teanga mhionlaigh i measc na n-iarrthóirí.Cuirtear na ceannairí faoi agallamh ar chláracha nuachta agus cúrsaí reatha mar ghnáth chleachtas réamh thoghcháin, an cur chuige céanna atá ag TG4 ó 2016 i leith.
Le linn feachtas an Olltoghcháin i 2011 a reáchtáladh an t-aon díospóireacht roimh olltoghcháin ar TG4 nó ba chainteoiri líofa iad ceannairí na bpáirtithe ag an am – Mícheál Ó Máirtín ar son Fianna Fáil, Enda Kenny ó Fhine Gael agus Éamon Gilmore ó Pháirtí an Lucht Oibre.
D’éirigh go geal leis an ndiospóireacht sin ach nior reachtáileadh a leithéid ó shin. I 2016 cuireadh na ceannairí éagsúla faoi agallamh.
Tá tacaíocht á fháil ag Beartas Gaeltachta The Journal ón Scéim Tuairiscithe ar Dhaonláthas Áitiúil.
View 6 comments Send Tip or Correction var newest_articles = [{"id":7165905,"title":"Have concert ticket sales completely lost the run of themselves?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/nobody-needs-this-7165905-Sep2026\/","stats":" 9,532 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/nobody-needs-this\/news\/","name":"Nobody Needs This"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166373,"title":"Excitement as scientists discover first new species of wild cat in a century","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/new-wild-cat-species-discovered-7166373-Sep2026\/","stats":" 945 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/news\/","name":null},"image":" ","no_image":""},{"id":7166359,"title":"Bohemians to remain at Dalymount Park until May 2027","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/bohemians-dalymount-park-5-7166359-Sep2026\/","stats":" 515 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/redevelopment\/news\/","name":"Redevelopment"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166281,"title":"Have you started your Christmas shopping?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/early-christmas-shopping-poll-7166281-Sep2026\/","stats":" 4,177 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-daily-poll\/news\/","name":"The Daily Poll"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166256,"title":"Swimmer dies after shark attack off popular Perth beach","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/swimmer-dies-shark-attack-sorrento-beach-perth-western-australia-7166256-Sep2026\/","stats":" 5,263 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/western-australia\/news\/","name":"Western Australia"},"image":" ","no_image":""},{"id":7164180,"title":"If you were on The Traitors right now, what would you do to win? We want to hear from readers","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-traitors-ireland-final-what-would-you-do-7164180-Sep2026\/","stats":" 15,362 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/strategy-time\/news\/","name":"Strategy Time"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166257,"title":"Stephen McCullagh (36) accused of covertly recording 12 women","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/stephen-mccullagh-stand-trial-multiple-charges-voyeurism-7166257-Sep2026\/","stats":" 16,336 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/belfast-crown-court\/news\/","name":"belfast crown court"},"image":" ","no_image":""}]; var popular_articles = [{"id":7164946,"title":"Man arrested in connection with assault on TD Michael Healy-Rae while in his car in Dublin","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/michael-healy-rae-released-hospital-assault-dublin-7164946-Sep2026\/","stats":" 35,942 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin\/news\/","name":"Dublin"},"image":" ","no_image":""},{"id":7165679,"title":"Paid parking at Blanchardstown Shopping Centre gets green light despite local opposition","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/paid-parking-blanchardstown-shopping-centre-an-coimisiun-pleanala-7165679-Sep2026\/","stats":" 22,915 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/price-to-pay\/news\/","name":"Price to pay"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166069,"title":"Road closures on Friday and Saturday for EU presidency event with high-profile guests","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-road-closures-friday-7166069-Sep2026\/","stats":" 22,358 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-city-centre\/news\/","name":"Dublin city centre"},"image":" ","no_image":""},{"id":7164419,"title":"Jail time: People in Ireland are being detained for a median of 29 days before deportation","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/ireland-deportation-detention-figures-7164419-Sep2026\/","stats":" 20,544 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/immigration\/news\/","name":"Immigration"},"image":" ","no_image":""}]; if( typeof(current_post_id) != 'undefined' && !isNaN(current_post_id)) { var current_article_id = current_post_id; } else { var current_article_id = 6812804; } jQuery(document).ready(function($){ var div_read_next = $('#storage_read_next_bottom'); if (typeof readNext != 'undefined') { readNext.display_read_next_block(div_read_next); } }); Embed this post To embed this post, copy the code below on your site
600px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/tg4-has-no-plans-for-presidential-election-debate-6812804-Sep2025/?embedpost=6812804&width=600&height=460" ></iframe>
400px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/tg4-has-no-plans-for-presidential-election-debate-6812804-Sep2025/?embedpost=6812804&width=400&height=460" ></iframe>
300px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/tg4-has-no-plans-for-presidential-election-debate-6812804-Sep2025/?embedpost=6812804&width=300&height=460" ></iframe>
By continuing, you are indicating that you accept our Terms of Service and Privacy Policy .
Reporting by Concubhar Ó Liatháin for The Journal , funded by the Local Democracy Reporting Scheme. Republished by News Room under the scheme’s reuse permission.
About News Room →