Má bhíonn "a lán Gaeilge" ag iarrthóir Shinn Féin, cad a chiallaíonn sé don fheachtas?
By Concubhar Ó Liatháin · The Journal · 19 September 2025
Ba cheart go mbeadh suim sa Ghaeilge ag Uachtarán na hÉireann, dar le Mary Lou McDonald.
An account is an optional way to support the work we do. Find out more.
TÁ “A LÁN Gaeilge” ag an té a bheidh á nochtadh ag an deireadh seachtaine mar rogha Shinn Féin do thoghchán na hUachtaránachta, thug Mary Lou McDonald le fios an tseachtain seo ag Comórtas na Treabhdóireachta.
Agus ceannaire Shinn Féin ag labhairt le tuairisceoir Tús Áite ó RTÉ RnaG faoina tuiscint ar an gceist, ar chóir Ghaeilge a bheith ag an Uachtarán, bhí an méid seo le rá ag McDonald:
Agus í ag tabhairt freagra ar an gceist cé acu an raibh Gaeilge ag an iarrthóir a bheadh Sinn Féin ag roghnú nó ag tacú leo, dúirt McDonald go raibh “a lán Gaeilge” ag an iarrthóir.
Chuir an raiteas sin le tuairimíocht go mbeadh Sinn Féin ag tacú leis an dTeachta Dála ó Ghaillimh Thiar, Catherine Connolly, atá ag seasamh mar iarrthóir neamhspleach ach le tacaíocht ós na Daonláthaigh Soisíalta, Páirtí an Lucht Oibre agus Pobal Roimh Brabhús ach d’eascair rafla as go mbeadh uachtarán Chumann Lúthchleas Gael, Jarlath Burns, á roghnú mar iarrthóir ag an pháirtí.
Thug Burns an t-éitheach don tuairimíocht si n agus dúirt sé le The Journal gur tháinig tairiscint ina threo a ainm a chuir sa reicneáil ach mhínigh sé ná raibh sé ag iarraidh dul chun tosaigh.
Ainm eile atá á lua mar rogha a dhéadfadh dul chun tosaigh do Shinn Féin is ea urlabhraí áirgídís an pháirtí, Piaras Ó Dochartaigh. De bhunadh Ghaoth Dobhair i nGaeltacht Thír Chonaill é an Dochartach agus tá sé luaite roinnt uaireanta leis an deis seo ach tá seans go bhfagfadh a imeacht bearna ró mhór ar bhinse tosaigh an pháirtí.
Is cinnte go bhfuil áit níos lárnaí ag an nGaeilge sa toghchán seo ná mar a bhí toghcháin eile don Uachtaránacht. Tá na hiarrthóirí uile atá ainmnithe tar éis ceisteanna a fhreagairt ós na meáin agus iad ag caint ar a gcumas sa Ghaeilge.
Dúirt Jim Gavin atá roghnaithe ag Fianna Fáil go raibh sé dearfach i leith na Gaeilge, go raibh sé tar éis freastal ar chúrsaí Samhraidh le linn a óige agus go raibh ‘cúpla focal’ aige.
Maidir le hiarrthóir Fhine Gael, Heather Humphreys, tá sise tar éis a rá go bhfoghlaimeodh sí Gaeilge dá dtoghfaí í. Thug Gareth Sheridan, iarrthóir neamhspleách atá tacaíocht faighte aige ó Chomhairlí Chontae i gCiarraí agus i dTiobraid Árainn, le fios go raibh sé ag glacadh le ranganna Gaeilge.
Ní fios cad é an cumas atá ag Maria Steen, iarrthóir neamhspleách eile atá ag iarraidh tacaíocht a fháil ó bhaill den Oireachtas.
Thug ceannasaí TG4, Deirdre Ní Choistín, le fios nach mbeadh an stáisiún ag reáchtáil diospoóireacht idir na hiarrthóirí i mbliana. Bhí díospóireacht idir na hiarrthóirí i 2011 – cé nach raibh ach cainteoir líofa Gaeilge amháin ina measc – Michael D. Ó hUigín.
Related Reads Sinn Féin will back a presidential candidate with ’a lot’ of Irish, says McDonald Fine Gael election chief quizzed on what happens to councillor who defied party to back Sheridan
Cheistigh Catherine Connolly an cinneadh ag an gcraoltóir Gaeilge.
Chomh fada agus a bhaineann sé le Conradh na Gaeilge, is “deis caillte” gan díospóireacht a reáchtáil, thug Ard Rúnaí an Chonartha le fios do The Journal.
Má roghnaíonn Sinn Féin iarrthóir le Gaeilge ón bpáirtí, méadóidh sé an bhrú ar TG4 féachaint arís ar a gcinneadh faoin ndíospóireacht.
Tá tacaíocht á fháil ag Beartas Gaeltachta The Journal ón Scéim Tuairiscithe ar Dhaonláthas Áitiúil
View 5 comments Send Tip or Correction var newest_articles = [{"id":7166257,"title":"Stephen McCullagh (36) accused of covertly recording 12 women","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/stephen-mccullagh-stand-trial-multiple-charges-voyeurism-7166257-Sep2026\/","stats":" 11,865 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/belfast-crown-court\/news\/","name":"belfast crown court"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166281,"title":"Have you started your Christmas shopping?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/early-christmas-shopping-poll-7166281-Sep2026\/","stats":" 1,854 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-daily-poll\/news\/","name":"The Daily Poll"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166256,"title":"Swimmer dies after shark attack off popular Perth beach","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/swimmer-dies-shark-attack-sorrento-beach-perth-western-australia-7166256-Sep2026\/","stats":" 3,551 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/western-australia\/news\/","name":"Western Australia"},"image":" ","no_image":""},{"id":7164180,"title":"If you were on The Traitors right now, what would you do to win? We want to hear from readers","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-traitors-ireland-final-what-would-you-do-7164180-Sep2026\/","stats":" 14,985 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/strategy-time\/news\/","name":"Strategy Time"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166241,"title":"The 9 at 9: Friday","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/9-at-9-friday-75-7166241-Sep2026\/","stats":" 1,423 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/9-at-9\/news\/","name":"9 at 9"},"image":" ","no_image":""},{"id":7154367,"title":"How is your budget looking at the moment? Would you like to keep a Money Diary for us?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/readme\/money-diaries-spending-saving-100-7154367-Sep2026\/","stats":" 8,990 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/how-i-spend-my-money\/news\/","name":"How I Spend My Money"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166223,"title":"UN mission says 'grounds to believe' US committed war crime in strike on Iran school","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/un-experts-grounds-believe-us-war-crimes-strikes-iran-school-7166223-Sep2026\/","stats":" 2,026 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/united-nations\/news\/","name":"United Nations"},"image":" ","no_image":""}]; var popular_articles = [{"id":7164946,"title":"Man arrested in connection with assault on TD Michael Healy-Rae while in his car in Dublin","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/michael-healy-rae-released-hospital-assault-dublin-7164946-Sep2026\/","stats":" 35,786 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin\/news\/","name":"Dublin"},"image":" ","no_image":""},{"id":7164906,"title":"Catherine Connolly says private meeting with King Charles was 'very interesting'","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/catherine-connolly-king-charles-7164906-Sep2026\/","stats":" 23,176 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/scotland\/news\/","name":"Scotland"},"image":" ","no_image":""},{"id":7165679,"title":"Paid parking at Blanchardstown Shopping Centre gets green light despite local opposition","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/paid-parking-blanchardstown-shopping-centre-an-coimisiun-pleanala-7165679-Sep2026\/","stats":" 22,314 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/price-to-pay\/news\/","name":"Price to pay"},"image":" ","no_image":""},{"id":7166069,"title":"Road closures on Friday and Saturday for EU presidency event with high-profile guests","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-road-closures-friday-7166069-Sep2026\/","stats":" 21,270 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-city-centre\/news\/","name":"Dublin city centre"},"image":" ","no_image":""}]; if( typeof(current_post_id) != 'undefined' && !isNaN(current_post_id)) { var current_article_id = current_post_id; } else { var current_article_id = 6821178; } jQuery(document).ready(function($){ var div_read_next = $('#storage_read_next_bottom'); if (typeof readNext != 'undefined') { readNext.display_read_next_block(div_read_next); } }); Embed this post To embed this post, copy the code below on your site
600px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/iarrthoir-le-gaeilge-do-sinn-fein-6821178-Sep2025/?embedpost=6821178&width=600&height=460" ></iframe>
400px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/iarrthoir-le-gaeilge-do-sinn-fein-6821178-Sep2025/?embedpost=6821178&width=400&height=460" ></iframe>
300px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/iarrthoir-le-gaeilge-do-sinn-fein-6821178-Sep2025/?embedpost=6821178&width=300&height=460" ></iframe>
By continuing, you are indicating that you accept our Terms of Service and Privacy Policy .
Reporting by Concubhar Ó Liatháin for The Journal , funded by the Local Democracy Reporting Scheme. Republished by News Room under the scheme’s reuse permission.
About News Room →