Má bhíonn "a lán Gaeilge" ag iarrthóir Shinn Féin, cad a chiallaíonn sé don fheachtas?
By Concubhar Ó Liatháin · The Journal · 19 September 2025
Ba cheart go mbeadh suim sa Ghaeilge ag Uachtarán na hÉireann, dar le Mary Lou McDonald.
An account is an optional way to support the work we do. Find out more.
TÁ “A LÁN Gaeilge” ag an té a bheidh á nochtadh ag an deireadh seachtaine mar rogha Shinn Féin do thoghchán na hUachtaránachta, thug Mary Lou McDonald le fios an tseachtain seo ag Comórtas na Treabhdóireachta.
Agus ceannaire Shinn Féin ag labhairt le tuairisceoir Tús Áite ó RTÉ RnaG faoina tuiscint ar an gceist, ar chóir Ghaeilge a bheith ag an Uachtarán, bhí an méid seo le rá ag McDonald:
Agus í ag tabhairt freagra ar an gceist cé acu an raibh Gaeilge ag an iarrthóir a bheadh Sinn Féin ag roghnú nó ag tacú leo, dúirt McDonald go raibh “a lán Gaeilge” ag an iarrthóir.
Chuir an raiteas sin le tuairimíocht go mbeadh Sinn Féin ag tacú leis an dTeachta Dála ó Ghaillimh Thiar, Catherine Connolly, atá ag seasamh mar iarrthóir neamhspleach ach le tacaíocht ós na Daonláthaigh Soisíalta, Páirtí an Lucht Oibre agus Pobal Roimh Brabhús ach d’eascair rafla as go mbeadh uachtarán Chumann Lúthchleas Gael, Jarlath Burns, á roghnú mar iarrthóir ag an pháirtí.
Thug Burns an t-éitheach don tuairimíocht si n agus dúirt sé le The Journal gur tháinig tairiscint ina threo a ainm a chuir sa reicneáil ach mhínigh sé ná raibh sé ag iarraidh dul chun tosaigh.
Ainm eile atá á lua mar rogha a dhéadfadh dul chun tosaigh do Shinn Féin is ea urlabhraí áirgídís an pháirtí, Piaras Ó Dochartaigh. De bhunadh Ghaoth Dobhair i nGaeltacht Thír Chonaill é an Dochartach agus tá sé luaite roinnt uaireanta leis an deis seo ach tá seans go bhfagfadh a imeacht bearna ró mhór ar bhinse tosaigh an pháirtí.
Is cinnte go bhfuil áit níos lárnaí ag an nGaeilge sa toghchán seo ná mar a bhí toghcháin eile don Uachtaránacht. Tá na hiarrthóirí uile atá ainmnithe tar éis ceisteanna a fhreagairt ós na meáin agus iad ag caint ar a gcumas sa Ghaeilge.
Dúirt Jim Gavin atá roghnaithe ag Fianna Fáil go raibh sé dearfach i leith na Gaeilge, go raibh sé tar éis freastal ar chúrsaí Samhraidh le linn a óige agus go raibh ‘cúpla focal’ aige.
Maidir le hiarrthóir Fhine Gael, Heather Humphreys, tá sise tar éis a rá go bhfoghlaimeodh sí Gaeilge dá dtoghfaí í. Thug Gareth Sheridan, iarrthóir neamhspleách atá tacaíocht faighte aige ó Chomhairlí Chontae i gCiarraí agus i dTiobraid Árainn, le fios go raibh sé ag glacadh le ranganna Gaeilge.
Ní fios cad é an cumas atá ag Maria Steen, iarrthóir neamhspleách eile atá ag iarraidh tacaíocht a fháil ó bhaill den Oireachtas.
Thug ceannasaí TG4, Deirdre Ní Choistín, le fios nach mbeadh an stáisiún ag reáchtáil diospoóireacht idir na hiarrthóirí i mbliana. Bhí díospóireacht idir na hiarrthóirí i 2011 – cé nach raibh ach cainteoir líofa Gaeilge amháin ina measc – Michael D. Ó hUigín.
Related Reads Sinn Féin will back a presidential candidate with ’a lot’ of Irish, says McDonald Fine Gael election chief quizzed on what happens to councillor who defied party to back Sheridan
Cheistigh Catherine Connolly an cinneadh ag an gcraoltóir Gaeilge.
Chomh fada agus a bhaineann sé le Conradh na Gaeilge, is “deis caillte” gan díospóireacht a reáchtáil, thug Ard Rúnaí an Chonartha le fios do The Journal.
Má roghnaíonn Sinn Féin iarrthóir le Gaeilge ón bpáirtí, méadóidh sé an bhrú ar TG4 féachaint arís ar a gcinneadh faoin ndíospóireacht.
Tá tacaíocht á fháil ag Beartas Gaeltachta The Journal ón Scéim Tuairiscithe ar Dhaonláthas Áitiúil
View 7 comments Send Tip or Correction var newest_articles = [{"id":7213432,"title":"Seven people injured, including two children, in arson attack on Dublin city home","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/clanbrassil-cose-dublin-8-fire-arson-attack-7213432-Nov2026\/","stats":" 5,469 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/dublin-8\/news\/","name":"Dublin 8"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213452,"title":"Judge criticises aspects of new legal aid scheme as 'grossly unfair' and 'demonstrably illogical'","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/legal-aid-fee-scheme-row-jim-ocallaghan-7213452-Nov2026\/","stats":" 5,501 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/legal-aid-row\/news\/","name":"legal aid row"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213356,"title":"T\u00e1naiste wants to find 'resolution' to public sector strike before major EU summit lands in Dublin","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/public-sector-strike-ireland-8-7213356-Nov2026\/","stats":" 2,160 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/strike-pending\/news\/","name":"strike pending"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213392,"title":"Ryanair's Michael O'Leary has called for a two-drink limit at airport bars \u2013 do you agree?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/michael-oleary-ryanair-airport-two-drink-limit-poll-7213392-Nov2026\/","stats":" 8,093 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-daily-poll\/news\/","name":"The Daily Poll"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213393,"title":"HSE failed to ensure that thousands of children under six received vital health checks","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/under-six-children-health-checks-hse-report-7213393-Nov2026\/","stats":" 1,483 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/health-checks\/news\/","name":"health checks"},"image":" ","no_image":""},{"id":7213368,"title":"Noel McNamara to become Leinster head coach after Leo Cullen departs at end of the season","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/noel-mcnamara-to-succeed-leo-cullen-as-leinster-head-coach-2-7213368-Nov2026\/","stats":" 2,654 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/appointment\/news\/","name":"Appointment"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212744,"title":"The FOI Files: Is Coimisi\u00fan na Me\u00e1n investigating social media companies for dangerous driving videos?","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-foi-files-coimisiun-na-mean-social-media-investigations-7212744-Nov2026\/","stats":" 941 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/the-foi-files\/news\/","name":"The FOI Files"},"image":" ","no_image":""}]; var popular_articles = [{"id":7212412,"title":"SuperValu says refrigeration cyberattack \u2018fully resolved\u2019 as stores restock chilled and frozen food","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/supervalu-cyber-incident-13-stores-fridges-7212412-Nov2026\/","stats":" 61,381 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/cyberattack\/news\/","name":"Cyberattack"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212317,"title":"Jack Chambers says public sector unions plan for strike day on 12 November 'extremely regrettable'","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/unions-meet-to-consider-another-day-of-strike-action-in-public-sector-7212317-Nov2026\/","stats":" 45,369 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/no-agreement\/news\/","name":"no agreement"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212292,"title":"'Much-loved and inspirational' Irish Olympian Ciara Mageean to be laid to rest tomorrow","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/ciara-mageean-funeral-details-co-down-athlete-7212292-Nov2026\/","stats":" 25,138 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/co-down\/news\/","name":"co down"},"image":" ","no_image":""},{"id":7212837,"title":"Former Irish rugby star Brendan Mullin pleads not guilty to Brown Thomas perfume theft","permalink":"https:\/\/www.thejournal.ie\/brendan-mullin-court-case-perfume-theft-7212837-Nov2026\/","stats":" 24,645 Views ","primary_tag":{"slug":"https:\/\/www.thejournal.ie\/courts\/news\/","name":"Courts"},"image":" ","no_image":""}]; if( typeof(current_post_id) != 'undefined' && !isNaN(current_post_id)) { var current_article_id = current_post_id; } else { var current_article_id = 6821178; } jQuery(document).ready(function($){ var div_read_next = $('#storage_read_next_bottom'); if (typeof readNext != 'undefined') { readNext.display_read_next_block(div_read_next); } }); Embed this post To embed this post, copy the code below on your site
600px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/iarrthoir-le-gaeilge-do-sinn-fein-6821178-Sep2025/?embedpost=6821178&width=600&height=460" ></iframe>
400px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/iarrthoir-le-gaeilge-do-sinn-fein-6821178-Sep2025/?embedpost=6821178&width=400&height=460" ></iframe>
300px wide <iframe width="600" height="460" frameborder="0" style="border:0px;" src="https://www.thejournal.ie/https://www.thejournal.ie/iarrthoir-le-gaeilge-do-sinn-fein-6821178-Sep2025/?embedpost=6821178&width=300&height=460" ></iframe>
By continuing, you are indicating that you accept our Terms of Service and Privacy Policy .
Reporting by Concubhar Ó Liatháin for The Journal , funded by the Local Democracy Reporting Scheme. Republished by News Room under the scheme’s reuse permission.
About News Room →